Ontdek, proef en beleef het platteland van morgen
/gratis-abonnement

Bas Haring: "Diervriendelijk vlees is denkbaar"

“Diervriendelijk betekent ‘met zo min mogelijk leed’. Dat kán een natuurlijke situatie zijn, maar dat hoeft niet. Natuurlijk is geen voorwaarde voor diervriendelijk. De Universiteit van Wageningen bijvoorbeeld heeft een kippenstal ontwikkeld waarbij de kippen buiten kunnen scharrelen, terwijl ze beschermd worden door gaas. Dat is geen natuurlijke situatie, maar wel erg fijn voor die kippen. Dat misverstand, dat natuurlijk altijd het beste is, wilde ik even uit de wereld helpen. Nog zo’n misvatting: soms hoor je mensen zeggen dat dierenwelzijn altijd ten koste gaat van de productie. Dat klopt natuurlijk ook niet. Het zou alleen kloppen als er een rechtstreekse relatie zou bestaan tussen lijden en productie, maar die is er niet. Lijden is geen noodzakelijke voorwaarde voor productie. Het is perfect mogelijk om vlees te produceren zonder dat ervoor geleden werd, die situatie is denkbaar en waarschijnlijk ook realistisch.

Laat me dit illustreren aan de hand van een schets van 4 werelden. De eerste is een half wilde situatie, waarbij er wilde konijntjes leven in mijn tuin, omringd door een slotgracht. Dat lijkt een paradijs, want al die konijntjes huppelen daar vrolijk rond en hebben veel ruimte. Maar als je het van dichterbij bekijkt, zie je dat het helemaal geen paradijs is. Want konijnen vermenigvuldigen zich snel, en als ze met teveel zijn, vechten ze. Hierdoor drijven er regelmatig dode konijntjes in mijn slotgracht. De tweede wereld is een volledig wilde situatie. Daar zijn relatief weinig konijntjes, maar is er ook relatief weinig voedsel. De konijnen die er zijn, moeten daarom continu met elkaar vechten. Vanuit het oogpunt van dierenwelzijn is dat een beroerde situatie. De derde wereld is de intensieve kwekerij, waarbij alle konijntjes dicht op elkaar zitten. Mogelijks zijn die konijntjes er nog slechter aan toe dan de konijntjes in de wilde situatie. Tot nog toe is de eerste wereld dus de beste, met als enige probleem die van de overbevolking. Maar er is een vierde wereld denkbaar, waarin dat probleem wordt opgelost: een soort variant van de schijnbaar paradijselijke eerste wereld, waarin er een konijn verdwijnt of sterft telkens er een ander geboren wordt. De konijntjes in die wereld hebben alle vrijheid uit de eerste, maar hoeven niet te vechten. Als er zo’n wereld zou bestaan - hij bestaat nog niet maar is zoals ik eerder zei wel denkbaar en waarschijnlijk ook realistisch - zou het dan immoreel zijn om de konijntjes die sterven omdat ze teveel zijn, op te eten?

Ik wil trouwens nog opmerken dat dieren er niet zijn óm door ons opgegeten te worden. Ze zijn er, en we kunnen ze toevallig eten. Vroeger aten we zelfs geen vlees. We moeten dan ook af van het idee dat alleen natuurlijk, ‘echt’ vlees lekker en gezond is. Want er bestaat ook voedsel dat wél speciaal voor ons gemaakt is: kunstmatig voedsel zoals surimi of labovlees. Dat kan even lekker of zelfs lekkerder zijn, even gezond of zelfs gezonder. Als we onze obsessie met ‘natuurlijk voedsel’ kunnen loslaten, kan dit misschien een antwoord bieden op vragen zoals ‘bestaat er diervriendelijk vlees?’.” 

Aangemaakt op 16:50 19/12/2013 Laatst aangepast op 09:10 23/12/2013