Ontdek, proef en beleef het platteland van morgen
/gratis-abonnement
Denk-pistes

Gespot op het veld: hippe groenten

Veldverkenners werd begin november door de organisatoren van Agro Expo Vlaanderen, een tweejaarlijkse vakbeurs voor land- en tuinbouw in Roeselare (27-29 januari 20118), uitgenodigd op een persdag over trendy groenten. Op het programma stond een bezoek aan twee groentebedrijven en diepvriesbedrijf ARDO. Een kort verslag. 

 

Trendy groenten?

De beurs Agro Expo Vlaanderen vindt tweejaarlijks plaats in de Expo in Roeselare en focust telkens op een ander type groente. In het verleden waren dat al kool en prei, maar dit keer zijn het de zogenaamde trendy groenten. Zes trends typeren volgens de organisatoren het hedendaags groenteverbruik:

  • Vergeten groenten zoals aardpeer, rammenas, koolrabi en pastinaak
     
  • Lokaal geteelde ‘exotische’ groenten zoals bataat (zoete aardappel)
     
  • Gegrilde groenten (op de barbecue)
     
  • Groene smoothies (fruit + groenten + kruiden)
     
  • Groene carpaccio’s (van rauwe groenten)
     
  • Superfoods: boerenkool, broccoli, groene bladgroenten, paksoi en pastinaak worden gezondheidsbevorderende eigenschappen aangeschreven, omwille van hun antioxidante werking
 

pastinaken-op-veld-en-laarzen-800x450.jpg

 

Deze trends zien ze vertaald in een groeiende vraag enerzijds en een groeiend aanbod anderzijds:

  • Uit aanvoercijfers van Veiling REO blijkt dat Vlaamse tuinders steeds meer pastinaak, keukenrapen, spitskool, pompoen, paksoi, koolrabi, rode biet en boerenkool telen. Een trend dit al enkele jaren geleden werd ingezet, behalve voor pastinaak. Ondanks het feit dat het een oude groente van bij ons is, werd het tot vorig jaar amper in Vlaanderen geteeld. Maar 2017 is meteen een recordjaar, met een productie van 30.000 kg door de telers van REO alleen.
     
  • Hetzelfde blijkt uit de areaalcijfers van het Departement Landbouw en Visserij: venkel, keukenraap, koolrabi, pompoen, rode biet en pastinaak nemen sinds enkele jaren een steeds groter deel van het landbouwareaal in.
 
Al blijft dat areaal relatief bescheiden: rode biet wordt bijvoorbeeld op zo'n 70 ha geteeld, pastinaak op 200 ha, pompoen op 505 ha en boerenkool op 100 ha. Ook de aanvoercijfers van REO moeten in perspectief geplaatst worden: het volume trendy groenten stijgt wel, maar vormt nog steeds slechts een peulenschil in vergelijking met koplopers prei (60,5 miljoen kg) en tomaat (22 miljoen kg).

 

Pastinaak voor babyvoeding

Het eerste bedrijf dat bezocht werd tijdens de persdag was dat van Hubert (foto) en Nico Deconinck in Wannegem-Lede. Zij telen voor het eerst dit jaar pastinaak en gele wortels in opdracht van diepvriesbedrijf ARDO. De gele wortels worden verwerkt in allerlei groentemixen en de pastinaken worden verwerkt in babypapjes. Dat laatste heeft zo zijn impact op de teelt. “Op zich lijkt de teelt van pastinaak sterk op die van wortels, waar we ruim ervaring mee hebben. Zeker wat bemesting en ziektebestrijding betreft. Alleen naar onkruidbestrijding is het wat zoeken”, vertelt Hubert. Omdat de pastinaak bedoeld is voor verwerking tot babyvoeding, zijn een aantal voor de hand liggende herbiciden verboden. Er is een lastenboek dat we moeten volgen. ARDO controleert dit nauwgezet, met monsters bij levering maar ook tijdens de teelt op het veld.” 

 

hubert-deconinck-met-pastinaken-op-zijn-veld-800x450.jpg

 

Ondanks de slechte weersomstandigheden dit jaar (droge zomer 2017) lijkt de opbrengst behoorlijk. “Maar zeker weten we dat pas bij de oogst. En gezien pastinaak vorstbestendig is, kan dat na nieuwjaar zijn - de fabriek kiest het oogstmoment. We hopen op minstens 30 ton per hectare, dat is wat we nodig hebben om rendabel te zijn.”

 

Crown prince en spaghettipompoen

Het tweede bedrijf op het programma was dat van Frederik Devos (foto) in Ardooie. Hij teelt al enkele jaren verschillende soorten pompoen, peterselie en keukenrapen voor de versmarkt (Veiling REO) en sinds dit jaar ook Chinese kool en miniwortels. Allemaal in openlucht. Ervoor teelde hij prei en courgette, een typisch West-Vlaamse combinatie. 

 

frederik-devos-met-pompoen-crown-prince.jpg

 

De Crown Prince zoals hierboven op de foto is volgens Frederik lekker zoet - hij vindt ze nog lekkerder dan Butternut. Al blijft Butternut zijn favoriet voor in de soep. Andere speciallekes die hij teelt zijn spaghetti-pompoen, Halloween-pompoen en Rouge vif d’etampes. 

 

halloween-pompoen-800x450.jpg

 

Hierboven zie je de Halloween-pompoen, vooral populair in oktober om uit te hollen. En hieronder zie je de spaghetti-pompoen. “Wanneer je die kookt valt het vruchtvlees uit elkaar in dunne slierten, zoals spaghetti”, verklaart Frederik de naamkeuze. Pompoenen met een rot plekje of een ander mankement, worden afgevoerd naar de biogasinstallatie van de buurman. Daar worden ze vergist samen met ander organisch afval, een proces waarmee groene energie wordt opgewekt (biogas). Pompoenen zijn trouwens niet alleen nuttig voor voeding en in sommige gevallen voor energieproductie, maar worden ook gebruikt in de cosmetica omwille van hun kleurstoffen.

 

spaghetti-pompoen.jpg

 

“Bij pompoenen is vooral bewaring een aandachtspunt”, vertelt Frederik. “Op 12°C bewaren ze het beste, dus mogen ze niet in de ijskast. En er moet voldoende ventilatie zijn. Daarom bewaar ik ze in kisten met voldoende ruimte tussen de spijlen, buiten onder een geïsoleerd afdak tegen de loods.” 

 

pompoenen-bewaren-in-open-kisten-800x450.jpg

 

Raapjes

Behalve pompoen teelt Frederik zoals gezegd raapjes. Die bewaren beter, maar de teelt is relatief arbeidsintensief. Ze worden manueel bijgesneden op het veld en na de wasstraat (foto) manueel gesorteerd in kistjes (foto). 

 

keukenrapen-in-de-wasstraat-800x450.jpg

rapen-in-kisten-klaar-voor-levering-800x450.jpg

 

Speciale kool en miniwortels

Sinds dit jaar teelt Frederik ook Chinese kool en miniwortels. De teelt van Chinese kool is sterk vergelijkbaar met die van gewone kool. Dat gaf dus geen grote verrassingen, en ook bewaren kan in de bestaande koelcel op het bedrijf (foto). Moeilijker was het experiment met miniwortels voor de Kerstperiode. “Die moeten op het juiste moment oogstklaar zijn, net voor Kerst. Erna moet niemand ze nog. Ik heb geprobeerd de groei te stoppen door het groensel in te korten. En de volledige wortels moeten oranje kleuren, ze mogen geen groen kopje hebben. Binnen enkele weken zullen we zien of ik daarin geslaagd ben”, klinkt het. 

 

frederik-devos-met-chinese-kool-in-koelcel.jpg

 

Aanpassen aan de markt

Tot voor kort werden minigroenten en andere ‘trendy groenten’ zoals paksoi en bataat vooral ingevoerd. Maar gedreven door de vraag naar meer lokale producten zoeken Veiling REO en diepvriesbedrijf ARDO telers zoals Hubert en Frederik die zich al eens aan een experiment willen wagen. “Gelukkig zijn Vlaamse tuinders flexibel. Ze kunnen hun bedrijf gemakkelijk aanpassen aan de vraag op de markt”, vertelt Rik Decadt, directeur productie bij REO en voorzitter van de werkgroep tuinbouw van Agro Expo Vlaanderen. “Innovatie in de tuinbouw is van groot belang. Eetgewoonten veranderen immers, het heeft geen zin om groenten te leveren die niemand wil.”

Jan Hanssens, directeur agro bij ARDO, het derde bedrijf dat we bezochten, vertelt ongeveer hetzelfde. “Zolang het binnen dezelfde familie blijft, moeten onze telers zich soepel opstellen. Of ze nu rode of gele wortels telen, of pastinaak, veel verschil maakt dat niet”, klinkt het. Recent heeft ARDO het assortiment onder meer uitgebreid met lokaal geteelde paksoi, bataat, suikererwten, pastinaak en binnenkort ook lente-uitjes en blauwe bessen.
 

ARDO-vanuit-de-verte-800x450.jpg

 

6 diepvriestrends

ARDO spreekt net als Agro Expo Vlaanderen over 6 consumententrends, die min of meer hetzelfde zijn:

  • Veganistische en vegetarische producten: “Sinds twee jaar zit dat enorm in de lift. Daarom zetten we sterk in op productontwikkeling. We maken nu bijvoorbeeld groenteburgers met soja en quinoa in plaats van alleen groenten”, vertelt marketing manager Heidi Goovaerts.
     
  • Groene smoothies: ARDO verkoopt portieverpakkingen (125 g) met diepgevroren fruit, groenten en kruiden, waaraan de consument alleen nog melk of yoghurt of een andere vloeistof moet toevoegen.
     
  • Bio: Ook die markt groeit, zeker internationaal. Met name in Duitsland en Scandinavië stijgt de vraag naar biogroenten sterk. We zijn steeds op zoek naar boeren die willen omschakelen van gangbare landbouw naar bio, vertelt Jan. Een zoektocht die in eigen regio volgens hem te traag verloopt. Volgens de experts aanwezig tijdens de persdag heeft dit te maken met een gebrek aan biologische percelen in Vlaanderen. Boeren moeten aan teeltafwisseling doen, maar bioboeren mogen alleen op biologische percelen groenten telen. Er is dus een ruim aanbod van biologische grond nodig, en dat is er vooralsnog niet.
     
  • Herkomst: Consumenten letten steeds vaker op het land van herkomst wanneer ze groenten kopen. In Frankrijk wordt binnenkort zelfs een pictogram gelanceerd voor producten die geteeld én verwerkt én verpakt zijn in Frankrijk. 
     
  • Gocal (global + local): “Dit zijn herkenbare, lokale producten die we een meer globale uitstraling geven, door er mediterrane kruiden of een exotisch sausje aan toe te voegen”. Bij diezelfde trend horen geroosterde of gefrituurde groenten, zoals pastinaakfrietjes, en nieuwe ‘snits’ zoals bloemkoolrijst.
     
  • Diepvriesfruit: Deze trend wordt gedreven door de gezonde ontbijt-hype: granola met fruit is erg gewild, bijvoorbeeld. Het grootste deel van het fruit wordt aangekocht in het buitenland, maar ook op dit vlak is ARDO op zoek naar mogelijkheden om meer lokaal te produceren (bv. blauwe bessen).
 

bloemkool-leveren-ARDO-800x450.jpg

 

Na de voorstelling van de trends in diepvries volgde nog een bezoek aan de fabriek en het volautomatische magazijn, beide gelegen op de site in Ardooie. Op het moment van ons bezoek werd er bloemkool geleverd (foto). We zagen dat de roosjes eerst van groen- en ander afval gescheiden worden door een optische scanner, daarna gaan ze in een wasstraat, in een voorverwarmzone, in de blancheur, in een koelzone, in de diepvries en tot slot worden ze gesorteerd per kaliber in grote kisten. Daarin blijven ze gestockeerd tot ze verwerkt en verpakt worden in een van de meer dan 2.000 diepvriesproducten van ARDO.

Die afgewerkte producten gaan naar het automatisch magazijn, tot ze opgehaald worden voor levering aan de klant. Het magazijn werd slechts enkele jaren geleden vernieuwd en was toen (tijdelijk) de grootste van het land, maar intussen voelt het domein van 1 ha alweer te klein aan. “Dagelijks krijgen we het verkeer van 100 vrachtwagens te verwerken. Zestig om te laden en 40 om te lossen. Dat 24/24 en 7/7”, klinkt het. 

We mochten in de fabriek geen foto's nemen, maar eerder maakten we al een fotoreportage van de verwerking van erwten. Die reportage kan je hier herbekijken.

 

organisatoren-persdag-800x450.jpg

 

Met dank aan deze mensen :), een team van Agro Expo Vlaanderen, Veiling REO, Ingro, Inagro, Taco, Boerenbond, ARDO en het Departement Landbouw en Visserij.

Lees nog artikels met volgende tags

binnenkijken, groente, diepvries, boerderijbezoek
Aangemaakt op 15:44 15/11/2017 Laatst aangepast op 14:48 28/11/2017